ÖZET

Bu araştırma 1992-1996 yılları arasında Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü deneme sera ve parsellerinde yürütülmüştür. Son yıllarda çileğe olan talebin hızla artması sonucu; sofralık, derin dondurulmaya uygun, verimli ve üstün kaliteli çeşitlere ihtiyaç artmıştır. Bu nedenle yola dayanıklı, meyve eti daha sert olan sofralık veya sanayiye uygun yeni çeşitlerin ıslah edilmesi amacıyla Osmanlı, Yalova-104, Tioga, Cruz ve Tufts çeşitlerinin farklı kombinasyonlarının melezlenmesi sonucu elde edilen yaklaşık 10.000 adet F₁ melez tipler kullanılmıştır.

Ümitvar tiplerin seçiminde bazı bitki, çiçek ve meyve özelliklerini belirleyen kriterler dikkate alınmıştır. Bu kriterler içerisinde en önemli olanlardan verim, meyve kalitesi, meyve rengi, meyve eti rengi, bitki gelişme performansı ve meyvedeki şekil benzerliğidir.

ÖZET

Son yıllarda üzümsü meyvelere olan talebin hızla artması sonucu; sofralık, derin dondurulmaya uygun, verimli ve üstün kaliteli çeşitlere ihtiyaç artmıştır. Bu nedenle yola dayanıklı, meyve eti daha sert olan sofralık veya sanayiye uygun yeni çeşitlerin Marmara Bölgesinde de yetiştirilmesi için bu tip çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Denemede 4 ahududu (Rubus ideaobatus) çeşidi; Tulameen, Meeker, Willamette, Golden Queen, 4 böğürtlen (Rubus eubatus) çeşidi; Theodor Reimers, Black Satin, Dirkson Thornless, Boysenberry, 4 bektaşiüzümü (Ribes uva-crispa) çeşidi; Whinham’s Industry, White Smith, Invicta, Rote Triumph, 3 frenküzümü (Ribes rubrum) çeşidi; Wellington XXX, Red Lake, Rovada ve 5 adet yaban mersini (Vaccinium corymbosum) çeşidi; Elliot, Early Blue, Blue Crop, Duke, Berkeley kullanılmıştır.

Yaban mersinlerine ait bitkiler pH isteklerinin 4-4.5 olması nedeniyle ilk yıldan itibaren sağlıklı bir gelişme göstermemiştir.

Yapılan çalışmalar sonucunda ahududu çeşitlerinden Tulameen ve Willamette, böğürtlen çeşitlerinden Black Satin ve Dirkson Thornless, frenküzümü çeşitlerinden Red Lake ve Rovada, bektaşi üzümü çeşitlerinden ise Invicta çeşitleri verim ve meyve kalitesi bakımından en iyi çeşitler olarak saptanmıştır.

ÖZET

Narenciye ve Seracılık Araştırma Enstitüsü liderliğinde 12 Üniversite ve 7 Araştırma Enstitüsü ile işbirliği halinde yürütülen projenin Enstitümüze ait diliminde yürütülmekte olan denemede 14 böğürtlen ve 12 ahududu çeşidi ile ilk üç yıllık dilimi sonuçlandırılmıştır. Bundan sonraki çalışmalara ilave olarak projede yer alan 13 adet frenk üzümlerinin tamamlanması ile devam edecektir.

Bu araştırma projesi ile öncelikle frenküzümü, ahududu ve böğürtlen türlerinin yetiştirilmeye değer bulunacak çeşitlerin, Türkiye’nin farklı yörelerinde belirlenmesi amaçlanmaktadır. Türkiye’nin büyük bir bölümü, bu meyve türlerinden en az birini ve çoğunluklada tamamını yetiştirmeye uygun görülmektedir. Bunun için farklı amaçlara yönelik çeşitlerin belirlenmesiyle, üretime kısa sürede geçilebilecektir. Projenin uzun vadede amacı, Türk tarımı için çok önemli görülen üzümsü meyve yetiştiriciliğini, buna bağlı endüstriyi yurtiçi ve yurtdışı ticaretini geliştirmektir. Projenin Enstitümüze ait diliminde projede öngörülen fenolojik ve pomolojik gözlemler sonucu elde edilen veriler aşağıda verilmiştir.

Alınan veriler incelendiğinde ahududu çeşitleri içerisinde en erkenci olarak Aksu Kırmızı ve Hollanda Boduru olarak dikkati çekmektedir. Verim bakımından incelediğimizde sürgün başına en yüksek verim Tulameen (416g), Summit (353 g), Hollanda Boduru (200 g), Willamette (190 g) ve Canby (152 g) ilk beş sırayı almıştır.

ÖZET

Ülkemizin sofralık üzüm üretimi ve ihracatında ihtiyaç duyulan ilk ve son turfanda üzüm çeşitleri ile çekirdeksiz iri taneli çeşitlerin elde edilmesi amacıyla bu projeye 1973 yılında başlanmıştır. Projenin ilk aşamasında 8 adet yeni üzüm çeşidi ülkemiz bağcılığına  kazandırılmıştır. Projenin devamında ümitvar görülen 7 çeşit adayı  (43/1, 91/3, 5/2, 7/1, 70/1, 95/3 ve Ç.H/1) adaptasyon aşamasına gelmişlerdir. Ayrıca son olarak F₁ parselinden  ümitvar görülerek  seçilen 5 çeşit adayının da (130/1,85/1,83/1,86/1 ve 83/1) ara seleksiyon aşamasında fenolojik ve pomolojik incelemelerine devam edilmektedir. Adaptasyon aşamasına gelen 7 çeşit adayının 2001 ve 2002 yılı fenolojik ve pomolojik değerlendirmeleri tamamlanarak farklı ekolojilerde adaptasyona alınmışlardır. Standart çeşitlerle karşılaştırılan 5 ümitvar çeşit adayının da Yalova ABKMAE bağında ara seleksiyon aşamasında fenolojik ve pomolojik incelemelerine devam edilmektedir.

ÖZET

Türkiye’de tescilli sivri biber çeşitlerimiz arasında yer alan ve özellikle Bursa-Yenişehir bölgesinde yaygın yetiştiriciliği yapılan ve bu bölgeden ihraç edilmekte olan ‘Yalova Çorbacı 12’ biberi, diğer standart biber çeşitleri arasında veriminin yüksek olması ve erkencilik özelliği ile dikkati çekmektedir. Bu biberin dış satımda büyük şansı bulunduğu halde, iç pazarda renginden dolayı taze tüketim için şansı azalmaktadır. Diğer özellikleri üstün olan bu çeşidin, olumsuz açık renk özelliğini gidererek, aynı üstün özelliklere sahip, ancak ondan daha koyu yeşil renkli yeni biber çeşitlerinin geliştirilmesi amacıyla 1993 yılında bu proje başlatılmıştır.

ÖZET

Marmara Bölgesinde yetiştiriciliği yapılan kızılcık tiplerinin pomolojik ve teknolojik özelliklerini belirlemek amacıyla bu çalışmaya başlanmıştır. 1998 yılında Bursa, Bilecik, Çanakkale ve Yalova illerinde bulunan kızılcık populasyonunda yapılan seleksiyon sonunda, pomolojik ve teknolojik bakımdan üzerinde çalışılacak 31 tip belirlenmiştir. Ayrıca, Yalova ve Bursa’da kızılcık yetiştiriciliğinin yapıldığı bahçelerde makro ve mikro besin düzeyi ile bunlardaki mevsimsel değişmeleri belirlemek için Yalova ve Bursa’da ticari olarak kızılcık yetiştiriciliğinin yapıldığı bahçelerden yaprak ve toprak örnekleri alınmıştır. Yine, Yalova’da bulunan ticari bahçelerdeki kızılcık tiplerinden meyve örneklerinde fiziksel ve kimyasal değişimleri ve raf ömrünü belirlemek amacıyla çalışmalar gerçekleştirilmiştir.

ÖZET

Yalova Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitü’sünde 20 yılı aşkın bir süre sonucunda melezleme ıslahı yoluyla ülkemiz bağcılığına kazandırılan 7 çeşit adayı ve 8 yeni çeşit ile bunların toplam 15 adet olan ebeveynlerinin genetik düzeyde karşılaştırılmaları yapılmıştır. Bu amaçla moleküler yöntemlerden PCR-RAPD tekniği kullanılarak, 20 farklı primer ile 30 çeşit ve çeşit adayının oluşturduğu benzerlik indeksi verileri kullanılarak, genetik ilişki dendogramı oluşturulmuştur.

Çeşit ve çeşit adaylarının birbirleri ve ebeveynleri ile farklı düzeylerde oluşturdukları genetik benzerlik oranları ortaya konularak, tanımlamaları yapılmıştır. En iyi polimorfizm veren primerler P123, BC340, P232 ve OPF06 primerleri olmuştur. Toplam 20 primerin oluşturdukları bant büyüklükleri 200-1800 bp arasında olmuştur. Çeşit ve çeşit adaylarının birbirleri ve ebeveynleri ile 0,610-0,780 arasında değişen oranlarda genetik benzerlik gösterdikleri görülmüştür.

ÖZET

Marmara  bölgesinde ceviz çeşitlerinin tespit edilmesi , üretimin son yıllarda hızla artması ile üzerine aşı yapılacak yeteri kadar standart bir ceviz anacı bulunmamaktır. Böylece ceviz anaç seleksiyonu zorunlu hale getirilmiştir. Marmara Bölgesinde yaygın olan ceviz tip ve çeşitlerinden çöğür olabilme özelliğine uygun olanları tespit etmek ve anaç olabilecek çöğürleri saptamak amacı ile  bu çalışma gereksinim duyulmuştur. Yapılan genel bir inceleme sonucunda tohumların çimlenme yüzdesi % 70’in üzerinde olan 15 ceviz tip ve çeşidi tespit edilmiştir. Elde edilen ceviz çöğürlerinde boy ve çap ölçümlerine bakıldığında  boyları 30 cm’nin üzerinde olanlar %60, çap kalınlıkları 9 mm’ nın üzerinde olanlar ise %54,3 olduğu tespit edilmiştir. Ceviz tohum anacı olabilecek nitelikte olanlar arasında birinci sırada 16SÖLEZ.1, ikinci sırada Bilecik, üçüncü sırada 41GŞ03, dördüncü sırada 41.KYD.14, daha sonra sırası ile 16OG2, 11BM.1, çeşit ve tipleri gelmektedir.