TAZE MEYVE-SEBZE PAZARLAMA ZİNCİRİNDE MODERN PERAKENDECİLERİN DURUMU

Filiz PEZİKOĞLU1         M. Emin ERGUN2              Süleyman ERKAL2

ÖZET

Bu çalışmada, taze meyve-sebze pazarlama zincirinde yer alan, modern perakendecilerin durumu, alım-satım politikaları, sektörde ortaya çıkardığı değişiklikler ve etkileri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Araştırmada, 2002 yılında Türkiye genelinde toplam 608 mağazaya sahip olan, merkezi İstanbul’da bulunan 5 zincir mağaza, Bursa’da 1 bölgesel ve 1 yerel olmak üzere 2 firma ve Kocaeli’nde 1 yerel firma inceleme kapsamına alınmıştır.

İncelenen firmalarda toplam market alanının %6.5’i taze meyve-sebzeye ayrılmaktadır. Tüketicinin her türlü ihtiyacını karşılamaya yönelik çalışan modern perakendeciler, ürün çeşitliliği amacıyla mağazalarında taze meyve-sebzelere de yer ayırmaktadırlar. Firmaların taze meyve-sebze satın alımları günlük ya da gün aşırı yapılmaktadır. Satın alımlarda Hal komisyoncularının yanı sıra, tüccarlar aracılığıyla da ürün alımı yapılmaktadır. Kalite üstünlükleri ve mevsimsel özellikleri nedeniyle ithal meyve talebinde bulunulmaktadır. Standart kalitede, kimyasal maddeler taşımayan ürünler market talepleri içinde yer almaktadır. Yerel marketlerde reyon kayıpları daha yüksek (türe göre %30’lara kadar çıkabilmektedir) olmasına rağmen, hiper marketlerde reyon kayıplarının %5-7 arasında tutulması için gerekli önlemlerin alındığı belirtilmektedir. Firmalar yalnızca kendi pazarlarına yönelik olarak, temizleme, sınıflama ve ambalajlama işlemlerini de kendi depolarında yapmaktadırlar.

Anahtar Kelimeler: Perakendecilik, Meyve, Sebze, Pazarlama

THE SITUATION OF MODERN RETAILERS IN FRESH FRUIT AND VEGETABLE MARKETING CHANNEL

SUMMARY

The situation of modern retailers, their purchasing policies and effects on the fresh fruit and vegetable marketing channel were analysed in the study. The data obtained with questionnaires from 8 retailers, 5 of them were national companies in İstanbul, Bursa and Kocaeli provinces which they have 608 shops in Turkey generally, in 2002 marketing year.

With respect to the results of the retails analysed; the selling area of fresh fruit and vegetable was 6.5% of total market area. The target of selling fresh fruit and vegetable was to meet all demands of consumers and to obtain product variation in the market. Purchasing of fresh fruit and vegetable was daily or every other day. The common purchasing types were buying from wholesalers and merchants. Demand of importing fruit is existing because of their quality and seasonal features. Standardisation and cleaning about chemicals of products were important demands for the markets. Although the loses of products on the local market was higher (the highest in 30%), there are some precautions to fix at around 5-7% of product loses in the hyper-super markets. Firms also were doing some services like cleaning, grading and packing of fresh fruit and vegetable in their warehouse for only their consumers.

Keywords: Modern Retailing, Fruits, Vegetables, Marketing

1. Uz., Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü YALOVA

2. Dr., Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü YALOVA

3. Doç. Dr., Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü YALOVA