BİTKİLERDE VİRÜS HASTALIKLARINA KARŞI DAYANIKLILIK MEKANİZMALARI[1]

ÖZET

Kültür bitkilerinde verimi ve kaliteyi, üretim materyalinin genetik potansiyeli, çevre koşulları, kültürel faaliyetlerin uygulanmasındaki başarı derecesi, bu bitkilerde görülen zararlılar ve hastalıklar ile yine bu bitkilere karşı yabancı otların rekabeti belirler. Başlıca bitki hastalık etmenlerinden virüslerin ve diğer patojenlerin olumsuz etkilerini ortadan kaldırmak için kültür bitkilerinin genotipik, anatomik, morfolojik ve fizyolojik özelliklerinin değiştirilerek onların hastalıklara karşı bağışık ve dayanıklı hale getirilmesi önemli bir biyoteknoloji araştırma konusudur. Bitki hastalık yönetiminin en etkili önlemi de hastalıklara karşı bağışık ve dayanıklı çeşit kullanmaktır. Bitki ıslahında her geçen yıl önemli bilimsel gelişmeler olmakta ve dolayısıyla bilgi birikiminin güncellenmesi gereği ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmada, bitkilerde virüs hastalıklarına ve virüs vektörlerinin davranışlarına karşı oluşan dayanıklılığın biyokimyasal, kalıtsal ve genetik değişim mekanizmaları üzerinde yapılan bazı çalışmaların sonuçları özetlenmiştir.

RESISTANCE MECHANISMS AGAINST PLANT VIRUSES ON PLANTS

Actual yield of cultivated crops are determined by genetic potential, enviromental conditions, degree of cultivation success, harmfull effects of pest and diseases and the competition with weeds. In order to get rid of the advers effects of primary plant diseases caused by viruses and other pathogens, breeding immune and resistant cultivars by changing the genotypic structures, anatomical, morphological and physiological features of plants have become popular research subject of biotechnology. To obtain and the usage of immune and resistant cultivars is considered one of the best way of plant disease management. Scientific know how and scientific advances happens every year on plant breeding. So in this review the results of some research works on plant resistance against viruses and virus vectors were collected and the mechanisms of biochemical and genetic changes in plants  were summarized.