MİNERAL GÜBRELEMENİN ORGANİK GÜBRELİ PLANTASYONDA YETİŞMİŞ KUŞKONMAZIN (Asparagus officinalis L.) SÜRGÜN KALİTESİNE ETKİSİ[1]-[2]

Müzeyyen SEÇER[1]       Ömer Lütfü ELMACI[2]

   Funda ŞENER[3]             Bülent YAĞMUR[4]

ÖZET

Bu çalışmada; N, K ve Mg’lu gübrelerin, organik gübreli plantasyonda yetişmiş kuşkonmaz (Asparagus officinalis L.) bitkilerinin toprak altı sürgün (=meyve) kalitesine etkileri araştırılmıştır. Denemede Azot 10, 20, 30 kg/da, Potasyum 8, 16, 24 kg/da ve Magnezyum 4, 8, 12 kg/da olarak uygulanmışlardır.

Deneme üç tekerrürlü ve tesadüf blokları desenine göre kurulmuştur. Toprak altı sürgün örnekleri, gübre uygulamasından yaklaşık 6 ay sonra alınmış ve örneklerde; çap, taze ağırlık, L-askorbik asit (C vitamini) miktarları ile sürgün uç, orta ve dip kısımlarında toplam suda çözünebilir kuru madde (TSÇKM) değerleri belirlenmiştir. Kurutulan toprak altı sürgün örneklerinde ise makro ve mikro element miktarları tayin edilmişlerdir.

Kuşkonmaz taze sürgün ağırlıkları 25.8 (N₁)-37.9 (Mg₂) g arasında değişmiştir. Sürgün ağırlığı üzerine etki Mg> N> K şeklindedir. İstatistiki önem taşımamakla birlikte N ve Mg’un sırası ile 20 ve 8 kg/da orta, K’un ise 8 kg/da’lık ilk dozu sürgün ağırlığı açısından en etkili gübre dozları olarak bulunmuşlardır.

Sürgün çapları 11.2 (N₁) – 15.1 (Mg₂) mm arasında bulunmuş, gübreler arasında gösterdiği farklılık istatistiki önem arzetmemiştir. Toprak altı sürgünlerin L-askorbik asit içeriği 22.0 (Kontrol) – 39.6 (K₃) mg/100 g taze örnek arasında değişmiş, gübre etki sıralaması K>Mg>N şeklinde olmuş, gübre uygulamaları istatistiki anlamda p<0.01 düzeyinde etkili bulunmuştur. TSÇKM; sürgün uçlarında [%9.30 (K₂)] ile orta [%5.33 (K₃)] ve dip [%5.20 (K₃)] kısmın yaklaşık iki katı kadar yüksektir. Sürgünlerde toplam mineral madde, kuru ağırlıkta %6.88-8.07, taze ağırlıkta %0.48-0.57 arasında değişmiş, mineral N, K, Mg gübrelemesi organik gübreli koşullarda yetişmiş kuşkonmaz sürgünlerinin yalnızca K içeriğini istatistiki yönden önemli düzeyde etkilemiştir. Sonuç olarak; vejetasyon sonuna kadar bitkinin sap ve kısa-iğne yapraklarında N, P, K elementlerinin azalmaları, bunların toprak altı rizom gövdeye taşınan asimilatların oluşumunda kullandıklarını gösterir niteliktedir.

 Anahtar Kelimeler: Asparagus officinalis L., N, K, Mg Gübreleri, Organik Gübreleme, Sürgün Kalitesi

EFFECT OF MINERAL FERTILIZERS ON SPEARS QUALITY OF Asparagus officinalis L. GROWN ON ORGANIC FERTILIZED PLANTATION

In this study, the effect of N, K and Mg fertilizers on spear quality of Asparagus officinalis (L.) grown on organic fertilized plantation was investigated. Spears samples were harvested nearly six months after fertilizer application and their diameter, fresh weight, the amount of  L-ascorbic acid (Vitamin C) and total soluble solids of upper, middle and lower segments were determined. In dried spear samples macro and micro elements were analyzed.

Fresh weight of spears changed between 25.8 (N₁)-37.9 (Mg₂) g. The effect on spear weight was as Mg> N> K. Although there were no statisticaly significant difference, medium levels of N and Mg with 20 and 8 kg/da respectively and first doses of K with 8 kg/da were found the most effective fertilizer doses applied on spear weight. Diameter of spears was found between 11.2 (N₁)-15.1 (Mg₂) mm and the difference between fertilizers was not significant. L-ascorbic acid content of spears varied from 22.0 (control) to 39.6 (K₃) mg/100 g fresh samples and was effected from fertilizer applications at p<0.01 significance level. The effectiveness of fertilizers on L-ascorbic acid content was in order of K>Mg>N. Total soluble solid content of upper segment with 9.30% by K₂ was nearly twice higher than that of middle (5.33% by K₃) and lower (5.20% by K₃) segment.

Total nutrient content of spears varied from 6.88 to 8.07% in dry weight basis and from 0.48 to 0.57% in fresh weight basis. Mineral N, K and Mg fertilization affected statistically only the K content of spears grown on organic fertilized conditions.