Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü Marmara Denizli’nin Güneydoğusunda İstanbul, Kocaeli ve Bursa gibi büyük üretim ve tüketim potansiyeline sahip merkezlere yakın olan Yalova iline kurulmuştur. Enstitü "Yalova Benim Kentimdir" diyerek kente sevgisini ifade eden Ulu Önder Mustafa Kemal ATATÜRK tarafından 1929 yılında bölge ve ülke tarımın gelişmesi, yetiştiricilikte modern tekniklerin kullanımı ve çiftçilerin bu tekniklerle tanışması amacıyla satın alınan "Millet Çiftliği" arazisinde kurulmuştur. Tarımın tüm dallarına büyük ilgi duyan ATATÜRK 11 Mayıs 1938 tarihine kadar çiftliğin yönetimi ile bizzat ilgilenmiş ve amaçlarını gerçekleştirmeye çalışmıştır. Atatürk tarafından 11 Haziran 1937 tarihinde Türk Milletine bağışlanan çiftlik, 1938 yılında 3308 sayılı yasa ile "Devlet Ziraat İşletmeleri Kumrumuna” devredilmiştir. 1950 yılında 5433 sayılı yasa ile “Devlet Üretme Çiftlikleri Genel Müdürlüğü" ve 1952 yılında "Ziraat İşleri Genel Müdürlüğü" bünyesine alınmıştır. Enstitü Ziraat İşleri Genel Müdürlüğü’ne bağlı olarak Millet Çiftliği arazisinde 9 Mart 1961 tarihinde "Yalova Bahçe Kültürleri Bölge Araştırma Enstitüsü" adı ile kurulmuş ve kuruluşundan bu güne kadar aşağıda belirtilen isimlerle faaliyetine devam etmiştir.

 1961-1968 Bahçe Kültürleri Bölge Araştırma Enstitüsü
 1968-1972 Bahçe Kültürleri Araştırma Eğitim Merkezi
 1972-1981 Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü
 1981-1986 Atatürk Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü
 1986-> Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü

1961-1964 yılları arasında kuruluş sürecini tamamlayan Enstitü, bu tarihten sonra Bahçe Kültürleri konusunda araştırma - eğitim ve yayım çalışmalarına başlamıştır. Enstitünün amaç ve görevleri;
> Meyve, sebze, süs bitkileri, tıbbi - aromatik bitkiler ve bağcılık konusunda temel ve uygulamalı araştırmalar yapmak,
> ürünlerde verim ve kaliteyi artıracak uygun yetiştirme tekniklerini ve girdi kullanım düzeylerini saptamak,
> Yüksek verimli, kaliteli, hastalık ve zararlılara dayanıklı, tüketici isteklerine uygun tür ve çeşitleri geliştirmek,
> Hasat sonrasında oluşacak kayıpları azaltmak ve bahçe ürünlerinin uzun süreli muhafazasını sağlamak,
> Üretim ve pazarlama süresince karşılaşılan sorunlara çözüm önerileri geliştirmek,
> Araştırma-geliştirme faaliyetleri sonrasında seçilen tür ve çeşitlerin sağlıklı üretim materyallerini üretmek,
> Diğer ülkelerle işbirliği yaparak ortak projeler hazırlamak ve uygulamaya koymak, eleman ve materyal değişimi sağlamak,
> Teknik düzeyde ulusal ve uluslararası seminer, konferans, sempozyum, kongre gibi bilimsel toplantıları düzenlemek gibi görevler de verilmiştir.
Disiplin bazında; Islah ve Genetik, Yetiştirme Tekniği, Hastalık ve Zararlılar, Hasat Sonrası Fizyolojisi, Gıda Teknolojisi, Tarım Ekonomisi bölümlerinden oluşan Enstitü, kuruluş aşamasının tamamlandığı 1964 yılından itibaren araştırma etkinliklerine başlamış ve 2009 yılı sonu itibariyle 610 araştırma projesi sonuçlandırılmıştır. Enstitü’de genetik kaynak olarak yıldan yıla artan yerli ve yabancı toplam 1872 tip ve çeşit muhafaza edilmektedir. Bunlar; 159 Kiraz, 33 Vişne, 284 Elma, 41 Ayva, 310 Armut, 137 Şeftali ve Nektarin, 110 Ceviz, 41 Kestane, 35 Kızılcık, 25 Zeytin, 77 Üzüm, 37 Çilek, 9 Böğürtlen, 10 Ahududu, 3 Bektaşi Üzümü, 7 Frenk Üzümü, 25 Hünnap, 6 Kivi, 70 Feijoa, 6 Mantar, 4 Domates, 6 Biber, 2 Patlıcan, 2 Karpuz, 3 Lahana, 3 Soğan, 5 Bamya, 6 Fasulye,1 Pırasa, 1 Kereviz, 1 Ispanak, 3 Kıvırcık-Salata, 2 Pepino ve Güvey Feneri çeşidi, 180 Ağaç ve Çalı Grubu, 120 Soğanlı, rizomlu, yumrulu geofit ve 108 Gül çeşididir. Ayrıca, İncir (6), Trabzon Hurması (12) ve Nar’da (17) toplam 35 çeşit ve tip koruma altındadır. Seleksiyon, melezleme ve introdüksiyon çalışmaları ile bu sayılar her yıl değişebilmektedir. Ortaya konulan bilgi ve teknolojinin yayın ve yayımında araştırma sonuç raporları, çiftçi broşürleri ve benzeri kitaplar hazırlanarak yayınlanmaktadır. Çalışma konuları kapsamında, her yıl düzenli olarak Ziraat Mühendisleri, Ziraat Teknisyenleri, Ev Ekonomistleri, üretici ve yatırımcılara yönelik kurs, seminer, konferans gibi eğitim programları düzenlenmekte ve tüm halka açık yeni iş kurma - beceri artırma kursları gerçekleştirilmektedir. Ziraat Fakültelerinin değişik bölümleri ile Meslek Yüksek Okulları ve Meslek Liselerinin ilgili bölümlerinden gelen öğrenciler Enstitüde stajlarını yapmaktadır. Son yıllarda uluslararası eğitim programlarının organizasyonuna başlanmış olup bu programlar başarıyla devam etmektedir. Enstitüde, araştırma çalışmalarından elde edilen bulguları en kısa sürede diğer araştırma kuruluşları, üreticiler ve tarımsal endüstriye ulaştırmak amacıyla, yılda iki defa "BAHÇE" isimli bilimsel bir dergi, iki yılda bir “YILLIK RAPOR” yayınlamaktadır. Gelişen teknolojiye bağlı olarak internet kullanımının yaygınlaşması diğer sektörlerde olduğu gibi tarımsal alanda da gözlenmektedir. Bu nedenle Kurluşumuzun tanıtılmasına ve hizmetlerinin anlatılmasına yönelik web sayfası www.arastirma-yalova.gov.tr adresi ile hizmet vermeye devam etmektedir.
ENSTİTÜ TARAFINDAN ÜZERİNDE ÇALIŞILAN ÜRÜN VE ÜRÜN GRUPLARI;
> Ilıman iklim ve subtropik meyveler (elma, armut, ayva, erik, şeftali, kayısı, vişne, kiraz, kızılcık, ceviz, badem, kestane, sofralık zeytin, nar, incir, trabzon hurması, üzüm, kivi, çilek, ahududu, böğürtlen, diğer üzümsü meyveler),
> Açıkta ve örtü altında yetiştirilen tüm sebze türleri,
> Kültür mantarı,
> Kesme çiçekler, iç ve dış mekan bitkileri, mevsimlik çiçekler, doğal çiçek soğanları,
> Tıbbi ve aromatik bitkiler,
> Ülkemiz için yeni olan tür ve çeşitler.